ชูปราชญ์ชาวบ้าน มอบรางวัลผญาดีศรีล้านนาประจำปี 54
สวทช.ภาคเหนือ เชิดชูปราชญ์ชาวบ้าน มอบรางวัลผญาดีศรีล้านนาประจำปี 54 ทั้งหมด 3 ด้าน ชี้เป็นแบบอย่างที่ดีของภูมิปัญญาจากชาวบ้านในท้องถิ่นไทย…
นายสุรพงษ์ เลิศทัศนีย์ ผู้อำนวยการโครงการเครือข่าย สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีแห่งชาติ หรือ สวทช. ภาคเหนือ กล่าวว่า รางวัลผญาดีศรีล้านนา ถือเป็นการเชิดชูปราชญ์ท้องถิ่น ที่มีการต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นผสมผสานกับองค์ความรู้ใหม่ๆ และในปี 2555 นี้ โครงการเครือข่าย สวทช.ภาคเหนือ ได้มอบรางวัลรวมทั้งหมด 3 ด้าน ได้แก่ ด้านเกษตรศาสตร์และเทคโนโลยี ด้านศิลปหัตถกรรมและวัฒนธรรม ด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อเป็นแบบอย่างของภูมิปัญญาไทย และการต่อยอดด้วยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีเพื่อความยั่งยืน สื่อทอดสู่ชุมชนอย่างต่อเนื่อง
สำหรับ ผู้ที่ได้รับการเชิดชูให้เป็นผญาดีศรีล้านนาประจำปี 2554 ได้แก่ ด้านเกษตรศาสตร์และเทคโนโลยี นายจักรพงษ์ มงคลคีรี อดีตผู้ใหญ่บ้าน บ้านห้วยปลาหลด อ.แม่สอด จ.ตาก เป็นผู้ต่อยอดองค์ความรู้ด้านการเกษตร พลิกไร้ฝิ่นสู่แปลงผักวนเกษตร ไม้ยืนต้น อาทิ ต้นไผ่และกาแฟ โดยเปลี่ยนจากการขายเมล็ดกาแฟดิบ เป็นการขายกาแฟสดภายใต้แบรนด์ของคนท้องถิ่น ทั้งยังเป็นผู้พัฒนาชุมชนล่าหู่ในพื้นที่ ให้เป็นชุมชนตัวอย่างของคนอยู่ป่า เปลี่ยนวิถีการผลิตจากไร่เลื่อนลอยสู่การพึ่งพิงและรักษาป่า โดยยึดถือหลักสำคัญว่า “ปลูกป่าที่สำคัญคือปลูกใจคนก่อน”
ส่วน ด้านศิลปหัตกรรมและวัฒนธรรม นายคำอ้าย เดชดวงตา ศิลปิน และครูช่าง ด้านการแกะสลักไม้ ผู้มีผลงานโดดเด่นจากการแกะสลักไม้ โดยเฉพาะการแกะสลักช้างจากไม้ ถือเป็นผู้สืบสานภูมิปัญญาการแกะสลัก ริเริ่มการสอนแกะสลักไม้ด้วยวิธีการสมัยใหม่ ผ่านชุดสื่อการสอนสำเร็จรูป อีกทั้งเป็นผู้ก่อตั้งศูนย์ส่งเสริมศิลปะชุมชนเมืองงาว (บ้านจ๊างหลวง) เพื่อสอนแกะสลักไม้ให้ชาวบ้านโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย
ขณะที่ ด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ นายจอนิ โอโดเชา ปราชญ์ชาวปกาเกอะญอ บ้านหนองเต่า ต.แม่วิน อ.แม่วาง จ.เชียงใหม่ เป็นผู้สร้างองค์ความรู้ภายใต้แนวคิด “ป่าเจ็ดชั้น ปัญญาปราชญ์” ทั้งยังริเริ่มนโยบายแผนการพัฒนาชนเผ่าในพื้นที่ เพื่อดูแลรักษาป่าไม้ ต้นน้ำ ลำธาร การเกษตรเชิงอนุรักษ์บนดอยแม่วาง ผู้นำแนวคิดสวนขี้เกียจ หรือการปลูกผัก ผลไม้แบบผสมผสานในพื้นที่แคบๆ ให้เกิดประโยชน์สูงสุด
ทั้งนี้ คำว่า “ผญาดี” เป็นภาษาล้านนามีความหมายถึงความเป็นปราชญ์ หรือผู้ที่มีความรู้ในด้านใดด้านหนึ่งอย่างเชี่ยวชาญ สามารถให้ความรู้ที่เป็นประโยชน์แก่ผู้ที่สนใจ ทั้งยังสามารถน้ำความรู้ที่มีไปสร้างประโยชน์ให้แก่ชุมชนส่วนรวม เป็นที่มาของคำว่า “ปราชญ์ชาวบ้าน”.
โพสโดย ข่าวไอที
/ ที่มาของข่าว : ไทยรัฐออนไลน์ วันที่ 05 – 02 – 2555
